سال 2025 سالی پرچالش و پرحادثه در بخشهای سیاسی، اقتصادی و محیط زیست بود به گونهای که همه دستخوش تحول و تنش شدید شدند و نشانههای روشنی از گذار جهان به نظمی ناپایدارتر و چند قطبی نمایان گردید.
در تداوم و گسترش بحرانهای ژئوپولیتیک، جنگ اوکراین وارد چهارمین سال خود شد بیآنکه چشمانداز روشنی از پایان آن دیده شود. با فرسایشی شدن جنگ، هزینههای اقتصادی و سیاسی سنگینتری بر روسیه و جهان غرب تحمیل گردید و مفهوم جنگهای طولانی مدت بار دیگر به ادبیات امنیت بینالملل بازگشت.
در خاورمیانه جنگ غزه و پیامدهای آن، معادلات امنیتی را به شدت تحت تأثیر قرار داد و شکاف عمیقتری میان افکار عمومی مردم جهان و دولتهای غربی ایجاد کرد. این تحولات ناکارآمدی نهادهای بینالمللی در مهار بحران را بیش از پیش آشکار ساخت زیرا مردم جهان کشتار وحشیانه مردم فلسطین توسط رژیم صهیونیستی را بارها محکوم کردند و کار به جایی رسید که در دانشگاههای آمریکا توسط پلیس، بسیاری از دانشجویان معترض دستگیر و یا اخراج شدند و حتی رئیس دانشگاه هاروارد اخراج گردید.
سال 2025 با ماجراجویی دونالد ترامپ سال پرچالشی در جهان رقم خورد و دموکراسی در بسیاری از نقاط جهان با چالشهای جدی مواجه گشت. از قطبی شدن جوامع و رشد پوپولیسم گرفته تا کاهش اعتماد عمومی به نهادهای سیاسی: روند انتخابات به علت تقویت جریانهای ملیگرا و محافظهکار در برخی کشورها و در مقابل تضعیف نظم لیبرال سنتی روند سیاست خارجی کشورها را محتاطتر و بعضا تقابلیتر کرد.
در سال 2025 بسیاری از اقتصادهای بزرگ موفق شدند تورم را تا حدی مهار کنند اما این مهار به بهای کاهش رشد اقتصادی و افزایش فشار بر طبقات متوسط و پائین تمام شد. سیاستهای پولی سختگیرانه، شکاف طبقاتی را در بسیاری از کشورها عمیقتر کرد و نارضایتیهای اجتماعی را افزایش داد. لذا اقتصادهای نوظهور با بدهیهای فزاینده و آسیبپذیری در برابر شوکهای خارجی مواجه شدند و بحث اصلاح ساختارهای مالی جهانی بار دیگر در دستور کار نهادهای بینالمللی قرار گرفت.
هوش مصنوعی از یک فنآوری نوظهور به ابزاری فراگیر در اقتصاد، رسانه و سیاست تبدیل شد. استفاده گسترده از AIدر تولید محتوا، انتخابات و بازار کار، نگرانیهای جدی درباره آینده اشتغال، حریم خصوصی و دستکاری افکار عمومی ایجاد کرد.
در واکنش به این رویداد، دولتها تلاش کردند چارچوبهای قانونی جدیدی برای تنظیمگری فناوری وضع کنند. هرچند سرعت پیشرفت تکنولوژی همچنان از قانونگذاری پیشی گرفت.
زمین شاهد یکی از گرمترین سالهای ثبت شده در تاریخ بود. موجهای گرما، سیلها و آتشسوزیهای گسترده، تغییرات اقلیمی را از یک بحث علمی به یک بحران روزمره برای میلیونها انسان تبدیل کرد. با این حال شکاف میان تعهدات زیست محیطی دولتها و اقدامات عملی آنها همچنان پابرجا ماند.
سال 2025 تصویری روشن از جهانی ناآرام، در حال گذار و مملو از عدم قطعیت ارائه داد. تلاقی جنگ، بحرانهای اقتصادی، تحولات فنآورانه و تهدیدهای زیست محیطی نشان داد که راهحلهای قدیمی دیگر پاسخگوی مسائل جدید نیستند. آینده جهان بیش از هر زمان دیگری نیازمند همکاری واقعی، بازاندیشی در حکمرانی جهانی و توجه همزمان به امنیت، عدالت و پایداری است.
ایران در سال 2025 فشارهای بیرونی، چالشهای درونی و جستجوی ثبات، سالی پرچالش و تعیین کننده را پشت سر گذاشت. سالی که در آن مسائل داخلی و تحولات منطقهای به شدت درهم تنید و مسیر سیاست، اقتصاد و جامعه را تحت تأثیر قرار داد. ایران در این سال تلاش کرد در فضایی آکنده از فشارهای خارجی و مطالبات داخلی نوعی موازنه میان ثبات و تغییر ایجاد کند.
اقتصاد ایران در سال 2025 همچنان تحت تأثیر تحریمها، کسری بودجه و محدودیتهای ساختاری قرار داشت. هر چند دولت نتوانست از شتاب تورم بکاهد و گرانی کالاهای اساسی، کاهش قدرت خرید و نابرابری اقتصادی، زندگی روزمره بخش بزرگی از جامعه را با دشواری همراه کرد.
و افزایش دو برابری دلار دولت را با چالش اعتراضات چندی مواجه ساخت.
افزایش اتکاء به فروش نفت و بهبود نسبی درآمدهای ارزی به دولت امکان داد برخی تعهدات مالی خود را مدیریت کند. اما نبود سرمایهگذاری خارجی و نااطمینانی در فضای کسب و کار، مانع از جهش اقتصادی پایدار شد. در این میان طبقه متوسط، بیش از گذشته تحت فشار قرار گرفت.
در سیاست خارجی ایران نقش پررنگ در تحولات منطقهای ایجاد کرد. جنگ غزه و تنشهای پس از آن، جایگاه ایران را در معادلات خاورمیانه برجستهتر ساخت و همزمان سطح تنش با آمریکا و برخی متحدانش را افزایش داد و در مقابل ایران تلاش کرد روابط خود را با کشورهای همسایه، روسیه و چین تقویت کرده از ظرفیتهای دیپلماسی منطقهای برای کاهش فشارها بهره گیرد. به دنبال عدم توافق ایران و آمریکا در مسائل هسته ای، موشکی و مسائل خاور میانه بویژه تعهدات منطقه بعد از حملات فلسطینیان به اسرائیل که منجربه جنگ تمام عیار رژیم صهیونیستی در غزه گردید آمریکا و اسرائیل به مراکز اتمی و نظامی ایران حمله کردند که منجربه حملات موشکی ایران به شهرهای اسرائیل و پایگاه نظامی آمریکا در قطر گردید و نهایتا جنگ 12 روزه با تقاضای ترامپ به آتش بس انجامید.
با این حال پرونده هستهای همچنان در حالت تعلیق باقی مانده و نبود توافق به معنای تداوم تحریمها و محدودیتهای اقتصادی است، مسئلهای که مستقیم بر زندگی مردم اثر گذار خواهد بود.
روی هم رفته سال 2025 سال خوش یمنی برای ایران نبود. خشکسالی و بحران آب و کمبود برق از جمله مواردی بود که اخیرا با بارشهای نسبتا خوبی امید میرود تا حدی مسائل آبی کشور حل گردد.
والسلام