*مسئلهای که نادیده گرفته نمیشد*
کاهش ازدواج آگاهانه، ناآشنایی زوجها با مهارتهای زندگی، تعارضات سالهای ابتدایی زندگی مشترک و فاصله میان آموزشهای نظری با واقعیت زیست خانوادگی، از جمله چالشهایی بود که به گفته فعالان این حوزه، سهم قابل توجهی در ناپایداری خانوادهها داشت. "بهارنکو" دقیقاً از همین نقطه وارد میدان شد؛ با تمرکز بر پیش از ازدواج، هنگام ازدواج و سالهای ابتدایی پس از آن.
*نتایجی که توجهات را جلب کرد*
گزارشهای رسمی نشان میدهد اجرای این طرح، به کاهش محسوس طلاق در زندگیهای مشترک کمتر از یک و پنج سال در استان فارس انجامیده است؛ تا جایی که بنا بر اعلام شورای عالی انقلاب فرهنگی، فارس از فهرست استانهای پرخطر خارج شد. همین نتایج موجب شد طرح بهارنکو در میانه دهه ۹۰ به عنوان الگویی موفق در سطح ملی مطرح شود و از سوی نهادهای مختلف مورد توجه قرار گیرد.
*از یک طرح تا یک شبکه*
آنچه امروز از بهارنکو دیده میشود، تنها یک مرکز یا فعالیت محدود نیست؛ بلکه شبکهای از مؤسسات تخصصی است که هر کدام بخشی از چرخه خانواده را پوشش میدهند. از
اندیشگاههای فلسفه و مطالعات سبک زندگی و خانه نوآوری اجتماعی گرفته تا مراکز آموزش، مشاوره، رسانه و حمایت اقتصادی، همگی با هدف پاسخگویی به مسائل واقعی خانواده طراحی شدهاند.
در این میان، "خانه نوآوری اجتماعی بهارنکو" به عنوان موتور پیشران ایدههای نو در حوزه خانواده فعالیت میکند؛ جایی برای تبدیل ایدههای اجتماعی به طرحهای اجرایی. همچنین تربیت کنشگران خانواده، یکی دیگر از محورهای جدی این مجموعه است؛ مسیری که از آموزشهای رسمی و مهارتی آغاز میشود و به شبکهسازی فعالان اجتماعی میرسد.
*خانواده، فقط آموزش نیست*
فعالان بهارنکو معتقدند خانواده را نمیتوان صرفاً با کلاس و کارگاه حفظ کرد. به همین دلیل، فعالیتها به حوزههایی مانند مشاوره تخصصی پیش، هنگام و پس از ازدواج، مددکاری خانواده، تولید محتوای رسانهای، ترویج کتابخوانی و حتی حمایت اقتصادی از زوجهای جوان نیز گسترش یافته است. ساخت مسکنهای اجارهای برای زوجهای جوان در سالهای ابتدایی زندگی، یکی از نمونههای این رویکرد عملی است.
*رسانه، مکمل مداخله اجتماعی*
در کنار آموزش و مشاوره، تولید محتوای رسانهای با محور خانواده نیز جایگاه ویژهای در این مجموعه دارد؛ از رسانه خبری و تحلیلی گرفته تا پادکست، آثار گرافیکی و ماهنامه مکتوب ویژه زوجهای جوان. هدف، به گفته دستاندرکاران، ایجاد جریان محتوای سالم، قابل اعتماد و نزدیک به مسائل واقعی خانوادههاست.
*چشمانداز پیشرو*
گسترش نمایندگیها در سراسر کشور، اجرای پروژه "شهر خانواده"، توسعه خدمات در روستاها و مناطق پرآسیب شهری و راهاندازی مجتمعهای آموزشی خانوادهمحور، از جمله برنامههایی است که برای آینده این مجموعه ترسیم شده است.
*یک تجربه قابل تأمل*
تجربه بهارنکو نشان میدهد مواجهه با مسائل خانواده، نیازمند مداخلهای فراتر از شعار و برنامههای مقطعی است؛ مداخلهای که از دل یک دغدغه اجتماعی آغاز میشود، به شبکهای از آموزش، حمایت و رسانه میرسد و تلاش میکند خانواده را نه بهعنوان یک موضوع انتزاعی، بلکه بهمثابه مسئلهای زنده و روزمره ببیند.
