انسان به عنوان موجودی که عقل و احساس دارد در برابر واقعیت های تلخ و شیرین زندگی از خود واکنش نشان می دهد . اگر کسی نتواند با بهره مندی از باورهای درونی و کنش گری جمعی در سایه احساس هم سرنوشتی راه مقابله با دشواری ها را برای خود و دیگران هموار کند گزینه های قابل تحمل زیادی برای ادامه حیات ندارد . کسانی که قادر به همراهی باورمندانه با اکثریت نباشند و یا تشکیل دهنده اکثریتی باشند که در مقابل اقلیت قدرتمند نتوانند مطابق میل باطنی خود زندگی و رفتار کنند ، در صورت برخورداری از تمکن مالی مهاجرت را گزینه مناسبی برای خود می دانند اما کسانی که به هر دلیل می مانند به تدریج تاب آوری خود را از دست می دهند . عده دیگری تلاش برای تغییر وضعیت را در پیش می گیرند اما اگر تلاش نتیجه بخشی نداشته باشند به تدریج راهی را انتخاب می کنند که در اشکال گوناگون و رفتارهای مختلف خود را نشان می دهد که برای نمونه می توان به سرکشی از قانون ، مالیات گریزی ، عدم مشارکت در انتخابات و فاصله گرفتن تدریجی از پذیرش مسئولیت ، اشاره کرد .

مقایسه روحیات و رفتار انسان ها در جوامع مختلف گویای این واقعیت است که آدمی می تواند خود را با شرایط وفق دهد ، زندگی در جغرافیای بسیار سرد و بسیار گرم با تنظیم و انتخاب نوع پوشش مناسب امکان پذیر است . حتی غذای انسان ها نیز به گونه ای تحت تاثیر محیط و جغرافیا قرار می گیرد اما انتخاب راه و روش مبتنی بر اندیشه برای زندگی کردن به سادگی انتخاب پوشش و غذا و سبک معماری و نوع تفریح نیست .

هنگامی که به دنبال ایجاد تنگناهای معیشتی ، زندگی سخت می شود ، اقشار گوناگون واکنش های متفاوتی از خود بروز می دهند . کسانی که قدرت خرید بالایی دارند کمترین آسیب را می بینند ، قاعدتا کسانی که خود را در ایجاد شرایط ایجاد شده مقصر می دانند نباید راهی جز تحمل سختی ها داشته باشند ، کسانی که در ایجاد شرایط سخت نقشی نداشته اند اما به دلیل باورمندی شدید به اهدافی که دنبال می کنند و می دانند که رسیدن به چنین اهدافی در گرو تحمل سختی هاست ، به هر شکل تحمل می کنند اما واکنش کسانی که در به وجود آمدن شرایط سخت نقشی نداشته اند و به اهداف و شرایط تعریف شده برای آن باور ندارند یا قادر به فهم آن نیستند و در عین حال از قدرت خرید بالایی هم برخوردار نیستند به تدریج نارضایتی خود را ابراز می کنند .

در این میان ممکن است کسانی باشند که به اهداف در نظر گرفته شده ایمان داشته باشند اما به دلیل این که احساس می کنند بخشی از باورمندان به چنین اهدافی در تنگنا نیستند و حاضر نمی شوند امکانات خود را با دیگران تقسیم کنند به تدریج به هدفی که با تحمل سختی ها به دنبال آن بوده اند ، شک می کنند و به این ترتیب بین باورمندان به یک هدف شکاف ایجاد می شود .

این که ما می خواهیم مستقل باشیم یک ارزش است و کسی درآن تردید ندارد اما درستش این است که بهای رسیدن به چنین استقلالی را همه بپردازند زیرا اگر چنین نباشد احساس هم سرنوشتی ایجاد نمی شود . پدیده ی شوم و منفور آقازادگی که مانند دمل چرکین آزار دهنده ای همگان را به خشم آورده از موانع بزرگ احساس هم سرنوشتی است .

این که کسانی بتوانند با بهره گیری از رانت به هر میزان از بانک ها وام بگیرند و گلوگاه های اقتصادی را در اختیار داشته باشند و در سایه ارتباط مویرگی با کانون های ترسیم کننده ی مسیر آینده اقتصادی قادر به خرید و فروش ارز و طلا و واردات و صادرات انواع کالاها باشند و بی توجه به وضعیت رقت بار اکثریت مردم ، به دنبال سود و سودای خود باشند ، تحمل سختی های مسیر رسیدن به استقلال را برای مردم عادی دشوارتر می کند . آثار روانی احساس وجود تبعیض در موضوعات گوناگون در رفتار مردم خود را نشان می دهد. در این شرایط اگر مدیران و نمایندگان مجلس و تصمیم گیرندگان در کانون های قدرت از چنین وضعیتی اطلاع داشته باشند ، باید واکنشی فراخور آن از خود بروز دهند و اگر در جریان آنچه در ذهن و زبان مردم می گذرد نیستند که دیگر نورعلی نور است زیرا مسئولین همواره باید نتایج عملکرد خود را رصد کنند و آثار عینی تصمیمات خود را با میزان تاب آوری مردم و خشنودی آنها از وضعیت ایجاد شده ، تنظیم و هماهنگ کنند و هر گاه که برای فهم صحیح نظر مردم درباره ی خود دچار تردید شدند با مراجعه به آرای عمومی خود را از گرداب شک و تردید رهایی بخشند تا اطمینان حاصل کنند که مطابق خواست مردم رفتار کرده اند.

این که کسی یا کسانی فهم خود را بالاتر از فهم عموم مردم بدانند با هیچ یک از ارزش های دینی و انسانی همخوانی ندارد زیرا پیامبر اکرم نیز خشنودی مردم را با خشنودی خداوند یکی می داند .

قدر مسلم، همه مردم وطن دوست به دنبال استقلال و تمامیت ارضی کشور و توسعه و پیشرفت در تمامی زمینه ها هستند اما باید دید راهی که برای رسیدن به چنین اهداف بزرگی تعیین گردیده می تواند ما را به مقصد برساند یا خیر . انتظار این است که شیوه های انتخاب شده متقاعد کننده باشد تا مردم با آن همراهی کنند و فشار ناشی از پیمودن چنین راه سختی نیز بین همگان تقسیم شود تا به احساس هم سرنوشتی که حکم موتور محرکه قطار استقلال و رشد و توسعه دارد آسیبی وارد نشود.