برای ملتی که بیش از چهار دهه دست و پنجه نرم کردن با شیوه ای متفاوت از حکمرانی و چشیدن طعم پیروزی ها و سختی ها و برتافتن دشواری ها ، نگاهی امیدوارانه به آینده ای درخشان دارد ، سازندگی و خیزش ققنوس وار از آتش بحران ها و کم نگری های نشات گرفته از مناسبات ناعادلانه جهانی ، مفهومی گره خورده با هویتی تاریخی پیدا می کند . سازندگی از این منظر تنها به ترمیم شکستگی ها و بازسازی ویرانی های ناشی از جنگ های نظامی محدود نمی شود ، بلکه کشور در این بزنگاه تاریخی نیازمند عزمی ملی برای اعتلا بخشیدن به تمامی مولفه هایی دارد که درهم تنیدگی آنها می تواند به موازات نظم بخشی به مناسبات ملت - دولت ، تمامی داشته های مادی و معنوی مردمی سزاوار همه ی خوبی ها را با نگرشی عملگرایانه ، دستمایه ی رشد و شکوفایی فرهنگ و دانش سازد و با خردورزی جهانیان را در برابر اقتداری برآمده از اراده ای خلل ناپذیر به تحسین وادارد .

نگاهی ژرف به آموزه های جنگ اخیر و طرح پرسش هایی پیرامون چرایی آن می تواند گشاینده ی مسیری باشد که ناچار از پیمودن آن هستیم . اولین پیام جنگ این بود که در این دنیای آشفته و آمیخته به انواع خدعه ها و نیرنگ ها که رد پای اقتصاد را می توان در تمامی کنش ها و موضع گیری ها دنبال کرد ، هر کشوری باید به دنبال منافع خودش و پاسخگویی به مطالبات مردمی باشد.

این جنگ به ما آموخت که نباید از عمق بخشی به مناسبات با همسایگان با محوریت منافع مشترک غافل بود .در جنگ اخیر ما برای دفاع از خود ناگزیر شدیم امنیت خود را به امنیت کشورهای منطقه گره بزنیم ، هر چند اگر شرایط به گونه ای بود که هجمه به کشور ما دورنمایی تاریک برای همسایگان ترسیم می کرد و سرمایه های به کار گرفته شده آنها در کشور ما را در مخاطره قرار می داد ، شاهد همداستانی آنها با دشمن نبودیم .

این جنگ به ما آموخت که وقتی ائتلافی منطقه ای و جهانی علیه یک کشور شکل می گیرد ، ارزش هایی نظیر رعایت حق همسایگی ، حقوق بشر ، قوانین بین المللی و ... رنگ می بازند .

این جنگ به ما آموخت که مردم زمان شناس ما شایسته بهترین ها هستند و بدون مردم نه مشروعیتی مفهوم پیدا می کند و نه دفاع همه جانبه از مرزهای جغرافیایی و عقیدتی و فرهنگی امکان پذیر خواهد بود .

این جنگ به ما آموخت که قدرت ، مانند سقفی است که به چهار دیوار مردم ، اقتصاد ، فرهنگ و رسانه متکی است .

این جنگ به ما آموخت که پیروزی در تمامی جنگ ها بر اصل گروگان گیری استوار است . بی شک اگر ما با جذب سرمایه های خارجی بر پایه معاملات برد - برد ، منافع بسیاری از کشورها را به گروگان گرفته بودیم ، کسانی که منافعشان در صورت وقوع جنگ در معرض تهدید قرار می گرفت ، پیش از ما به چنین تعرضی واکنش نشان می دادند و پیش بینی چنین واکنش هایی آمریکا و رژیم صهیونیستی را از حمله بازمی داشت !

این جنگ به ما آموخت که عیار دوستی ها و دشمنی ها با محک جنگ آشکار می شود و برای این که ما بتوانیم به حمایت دوستانمان در شرایط سخت امیدوار باشیم ، فراتر از حضور در پیمان ها و مناسبات کم صرفه اقتصادی ، نیازمند ارتباطاتی همه جانبه و برد - برد بر سایه دیپلماسی قوی هستیم !

آموزه های جنگی که هنوز به پایان نرسیده بسیار است . از جمله این که وقتی کفگیر جنگ ته دیگ جریان های سیاسی را بالا می آورد و همه چیز را در هم می آمیزد و هزینه ی هر رفتار و موضع گیری وحدت شکن و نابجایی بالا می رود ، زمینه ای برای حاشیه نشینی افراط و تفریط و جلوه گری اعتدال و میانه روی و خردورزی فراهم می آید تا به تدریج همه چیز در مدار خود قرار گیرد و عدالت که به معنای قرار گرفتن هر چیزی در جای خودش می باشد ، خودنمایی می کند .