سرمقاله 25 خرداد محمد عسلی                 وضعیت امنیتی و اقتصادی ایران پس از توافق با آمریکا؛ فرصت‌ها، چالش‌ها و تهدیدها        بعضی ها براین باورند که توافق احتمالی میان ایران و آمریکا را می‌توان یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی و اقتصادی دهه‌های اخیر دانست. چنین توافقی، صرف‌نظر از جزئیات آن، نه‌تنها بر روابط دو کشور بلکه بر معادلات منطقه‌ای و جهانی نیز تأثیرگذار خواهد بود. پرسش اصلی این است که ایران پس از دستیابی به توافق، از نظر امنیتی و اقتصادی با چه شرایطی روبه‌رو خواهد شد؟ نخستین دستاورد توافق، کاهش سطح تنش‌های سیاسی و امنیتی در منطقه خواهد بود. مشروط برانکه رژیم صهیونیستی تابع بی قیدوشرط توافق ایران وامریکا باشد سال‌ها تقابل و بی‌اعتمادی میان تهران و واشنگتن، همواره خطر درگیری‌های مستقیم یا غیرمستقیم را افزایش داده است. توافق می‌تواند احتمال بروز بحران‌های نظامی را کاهش داده و فضای آرام‌تری برای فعالیت‌های اقتصادی و دیپلماتیک فراهم کند. در چنین شرایطی، کشورهای منطقه نیز به سمت همکاری‌های بیشتر حرکت خواهند کرد. کاهش نگرانی از وقوع جنگ، امکان توسعه روابط اقتصادی و امنیتی میان ایران و همسایگان را افزایش می‌دهد و می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری ترتیبات جدید منطقه‌ای باشد مهم‌ترین انتظار عمومی از توافق، بهبود شرایط اقتصادی است. در صورت کاهش یا لغو بخشی از تحریم‌ها، صادرات نفت و گاز ایران افزایش یافته و دسترسی کشور به منابع ارزی تسهیل خواهد شد. همچنین هزینه مبادلات بانکی و تجاری کاهش می‌یابد و فعالان اقتصادی می‌توانند با اطمینان بیشتری برنامه‌ریزی کنند. سرمایه‌گذاران خارجی نیز معمولاً به ثبات سیاسی و اقتصادی توجه ویژه دارند. کاهش تنش‌های بین‌المللی می‌تواند زمینه ورود سرمایه به بخش‌های مختلف از جمله انرژی، صنعت، گردشگری، حمل‌ونقل و فناوری را فراهم سازد. این روند در صورت مدیریت صحیح، به افزایش اشتغال و رشد اقتصادی منجر خواهدشد بازار ارز، طلا و سرمایه از نخستین بخش‌هایی هستند که به توافق واکنش نشان می‌دهند. کاهش نااطمینانی سیاسی معمولاً باعث ثبات بیشتر بازارها و بهبود فضای کسب‌وکار می‌شود. از سوی دیگر، کاهش هزینه واردات مواد اولیه و تجهیزات می‌تواند به رونق تولید داخلی کمک کند. با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که توافق به‌تنهایی مشکلات اقتصادی را حل نمی‌کند. اصلاح ساختارهای اقتصادی، حمایت از تولید، مبارزه با فساد و افزایش بهره‌وری همچنان از ضرورت‌های توسعه کشور خواهند بود هر توافقی در کنار فرصت‌ها، چالش‌هایی نیز به همراه دارد. یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، حفظ منافع ملی و بهره‌برداری صحیح از فرصت‌های ایجادشده است. همچنین بازگشت شرکت‌های خارجی و افزایش تعاملات اقتصادی نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و ایجاد بسترهای قانونی و مدیریتی مناسب خواهد بود. از سوی دیگر، پایداری توافق نیز اهمیت زیادی دارد. تجربه‌های گذشته نشان داده است که اعتمادسازی میان طرفین فرآیندی زمان‌بر است و موفقیت بلندمدت توافق به پایبندی همه طرف‌ها به تعهدات بستگی دارد در مجموع، توافق میان ایران و آمریکا می‌تواند فصل جدیدی در اقتصاد و امنیت ایران ایجاد کند. کاهش تنش‌های منطقه‌ای، افزایش صادرات، جذب سرمایه‌گذاری و بهبود فضای کسب‌وکار از مهم‌ترین فرصت‌های پیش رو خواهند بود. با این حال، بهره‌برداری از این فرصت‌ها نیازمند مدیریت کارآمد، اصلاحات اقتصادی و برنامه‌ریزی بلندمدت است. اگر این شرایط فراهم شود، توافق می‌تواند به بستری برای رشد اقتصادی پایدار، افزایش رفاه عمومی و ارتقای جایگاه ایران در منطقه و جهان تبدیل شود. با توجه به بدعهدی های امریکا نمی توان به ضرس قاطع گفت که پیش بینی ها درست ازاب درمی ایند به قول حافظ.. تا چه بازی رخ نمایدبیدقی خواهند راند/عرصه شطرنج رندان را مجال شاه نیست